Gemeenteraad stelt herstelplan vast

Gemeenteraad stelt herstelplan vast

31 maart 2021 – Met een ruime meerderheid heeft de gemeenteraad in de vergadering op dinsdag 30 maart ingestemd met het herstelplan Delft in Balans. Dit bezuinigingsplan was nodig om de begroting sluitend te krijgen.

De gemeente heeft een tekort dat optelt tot € 7,7 miljoen in 2024. Een van de oorzaken is dat de gemeente er extra rijkstaken bij heeft gekregen, terwijl het Rijk fors heeft bezuinigd op de budgetten. Omdat de begroting niet sluit, eiste de provincie dat de gemeente een financieel herstelplan maakt. Nu dat is gebeurd, is de verwachting dat de provincie Delft niet langer onder preventief toezicht laat staan.

Volgens het herstelplan gebruikt de gemeente in de eerste jaren geld uit de algemene reserve om een deel van het tekort in de begroting te dichten. Daarmee is er tijd om in overleg met instellingen in de stad, zoals bijvoorbeeld DOK en Delft voor Elkaar, de dienstverlening aan te passen aan de lagere budgetten.

38CC

DOK en Delft voor Elkaar moeten flink gaan inleveren en expositieruimte 38CC zou helemaal geen subsidie meer krijgen. In de commissie Algemeen waarschuwden diverse insprekers vorige week dat het dichtdraaien van de subsidiekraan het einde zou betekenen voor de expositieruimte in de Papenstraat. Dat heeft de raad via een unaniem aangenomen amendement van GroenLinks, ChristenUnie, STIP, PvdA, D66, Hart voor Delft en SP voorkomen. 38CC moet 30.000 euro aan gemeentelijke subsidie inleveren. Maar het voorstel van het college om de rijksuitkering van een ton toe te kennen naar andere beeldende kunstenactiviteiten is via dit amendement uit het herstelplan geschrapt.

De fracties probeerden in totaal met zes amendementen en acht moties hun eigen accenten te zetten op de voorstellen van het college in het herstelplan. De handtekening van de SP stond onder alle amendementen. Die partij vond dat het college te veel snoeide in de culturele en sociale instellingen. In de vijf amendementen die de SP indiende, werden de bezuinigingen geschrapt en vervangen door kortingen op de economische activiteiten van de gemeente. De vijf SP-amendementen werden verworpen door een ruime raadsmeerderheid.

Verworpen

Van de acht ingediende moties werden er vier verworpen en vier aangenomen. De moties DOK Taken kunnen uitvoeren (CDA, ChristenUnie, Onafhankelijk Delft), Komst VMBO en MBO naar de campus is geen primaire taak van de gemeente (ChristenUnie, CDA, SP), Gebruik de Enecogelden (Hart voor Delft) en Integraal Herstelplan (CDA) werden door de meerderheid van de raad verworpen.

Aangenomen

De raad stemde unaniem in met de motie Hou DOK overeind. Deze motie van Hart voor Delft geeft het college de opdracht om samen met DOK/OPEN onder meer het personeelsbestand en de openingstijden tegen het licht te houden en te onderzoeken hoe ondanks het verminderen van de subsidie de jeugdprogramma’s kunnen doorgaan.  

De motie Afzien afstoten jongerencentrum de Border in Tanthof, die werd ingediend door Hart voor Delft, kreeg eveneens de steun van alle fracties. Die motie draagt het college op om de jongeren in Tanthof te vragen aan welke activiteiten ze behoefte hebben in hun vrije tijd en te bezien of het bestaande aanbod in de wijk daarop al aansluit. De raad ging ook unaniem akkoord met de motie Niet blind bezuinigen op DOK. Deze motie van D66, VVD en GroenLinks vraagt het college om bij de begroting 2023 een inschatting te geven van de mogelijk te realiseren bezuiniging op DOK, waarbij de educatieve taken zoveel mogelijk worden ontzien. In zijn reactie liet wethouder Bas Vollebregt weten die inschatting volgend jaar al te willen geven, omdat op korte termijn al met DOK overlegd wordt over de invulling van de bezuinigingsmaatregelen.

Bij de programmabegroting 2022 moet het college ook meer inzicht geven in de maatschappelijke en financiële gevolgen van de voorgestelde bezuinigingen voor DOK en Delft voor Elkaar. Die opdracht gaven de fracties van GroenLinks, SP, PvdA, D66, CDA, STIP en VVD aan het college in hun motie Begrotingssaldo 2024 achter de hand. Als in 2024 naar verwachting een saldo van vijf ton resteert moet het college dat beschikbaar houden voor ‘aanpassingen in de begrotingsambities’. De motie kreeg de steun van alle fracties, behalve Hart voor Delft.

Aan het eind van het uitvoerige debat stemde een ruime meerderheid van de raad in met het herstelplan Delft in Balans. De tegenstemmen kwamen van CDA, ChristenUnie, Onafhankelijk Delft en SP. Voor waren D66, GroenLinks, Hart voor Delft, PvdA, STIP en VVD.

Afkortingen

De aangehouden motie Gebruik van afkortingen in documenten die in de vorige raadsvergadering na de stemming eindigde in negentien raadsleden voor en negentien tegen is dinsdagavond aangenomen. De motie van SP, ChristenUnie, CDA en Onafhankelijk Delft kreeg de steun van D66, STIP en VVD. GroenLinks, Hart voor Delft en PvdA stemden tegen. De motie geeft het college onder meer opdracht om afkortingen niet te gebruiken in titels van stukken en om in die stukken een verklarende afkortingenlijst op te nemen.

Circulair Delft

Bij de bespreking van het voorstel Visie Circulaire Economie ‘Op weg naar een Circulair Delft in 2050’ beloofde wethouder Stephan Brandligt dat hij de raad op hoofdlijnen informeert wat de gevolgen van het herstelplan zijn voor deze visie. De VVD was aanvankelijk van plan om een motie in te dienen om kaders mee tegen bij het uitvoeringsplan dat na deze visie zou worden uitgewerkt. Maar omdat de gemeente geen geld om dat uitvoeringsplan te maken, bleef die motie achterwege. Alle fracties stemden in met het voorstel.

Avalex

HVC is een democratische schijnvertoning was de oorspronkelijke titel van de motie die werd ingediend door Hart voor Delft bij het agendapunt over het opgaan van Avalex in de afvalverwerker HVC. Hart voor Delft noemde de motie een nabrander, omdat het bestuur van Avalex twee weken geleden al heeft ingestemd met de inbesteding. Een meerderheid van de fracties vond dat het proces rond de inbesteding zorgvuldig en volgens de regels is verlopen. Het CDA en ChristenUnie vonden dat er wel sprake was geweest van een onbevredigend proces. Hart voor Delft nam die omschrijving over in de titel van de motie en kreeg daarmee de steun voor de motie van CDA, ChristenUnie en Onafhankelijk Delft. Een ruime meerderheid van de raad verwierp echter de motie.

Datalek

D66, Onafhankelijk Delft, STIP. CDA en GroenLinks kregen de steun van de voltallige raad voor hun motie Voorkom Gemeenschappelijk Datalek. Aanleiding voor de motie was het recente datalek bij de GGD. De PvdA-fractie zette in het debat vraagtekens bij de motie en wees op het verouderde systeem van de GGD dat niet was berekend op de hedendaagse invoer van gegevens. Ook de PvdA sprak van een serieus probleem bij de gemeenschappelijke regelingen dat hoog op de agenda hoort. Dat was precies de strekking van de motie en de antwoorden van de wethouders Karin Schrederhof en Martina Huijsmans hielpen de PvdA over de streep om samen met de overige negen raadsfracties voor de motie te stemmen. De gemeenschappelijke regelingen wordt gevraagd om in hun jaarverslagen aandacht te besteden aan informatiebeveiliging en de bescherming van persoonsgegevens.

Unicum, motie van alle fracties

De gemeenteraad van Delft gaat samen met andere gemeenten uit de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) een brief sturen naar het kabinet om het belang van landelijke steun en perspectief voor de toekomst van het openbaar vervoer te communiceren. Dat is de uitkomst van de motie Gezamenlijk de MRDH (OV)noodbel luiden. De motie is een unicum in Delft, omdat hij werd ondertekend door alle fracties in de raad en dus ook unaniem werd aangenomen. Met de gezamenlijke brief vragen de gemeenteraden in de metropoolregio aandacht voor het openbaar vervoer dat door de coronacrisis momenteel in zwaar weer verkeerd.

Parkeren

Ondanks diverse moties om het betaald parkeren in de Wippolder aan te passen, gratis te maken voor bewoners of te heroverwegen, verandert er niks in deze wijk. De moties Gratis parkeervergunning voor bewoners Wippolder (Hart voor Delft), Parkeerbeleid per buurt in plaats van wijk (ChristenUnie, SP, CDA), Criteria evaluatie invoering betaald parkeren (CDA, SP, ChristenUnie) en Parkeren Wippolder (Onafhankelijk Delft) werden allemaal door een raadsmeerderheid verworpen.

De motie Uitstel betaald parkeren Indische Buurt werd door SP, ChristenUnie en CDA ingetrokken, nadat wethouder Martina Huijsmans had bevestigd dat het betaald parkeren in deze wijk niet eerder dan eind dit jaar wordt ingevoerd. De gemeente gaat de parkeerdruk in de wijk nog meten en gaat nog in overleg met bewoners, zo liet de wethouder weten.

De opgeheven laad- en losplaats aan de Nieuwe Langendijk wordt niet opnieuw in gebruik genomen om te laden en te lossen. Onafhankelijk Delft vroeg daar om in de motie Laad- en losplaats opnieuw in gebruik geven. De motie werd gesteund door CDA en ChristenUnie maar verworpen door de meerderheid van de raad.

Actuele moties

Hart voor Delft diende in deze raadsvergadering twee actuele moties in. De motie In elke wijk een wijkcontactpunt voor bewoners werd ingetrokken, nadat wethouder Karin Schrederhof de raad liet weten dat met Delft voor Elkaar wordt gekeken naar de mogelijkheden om deze ontmoetingsplekken in de wijken te realiseren en om daar ook de wijkagenten een plek te geven. Hart voor Delft was tevreden met die reactie en ook andere fracties reageerden positief op het voornemen om meer laagdrempelige punten te realiseren waar de wijkagent, welzijnswerk, woningcorporaties en vrijwilligerswerk aanspreekbaar zijn voor bewoners.

De actuele motie Ruimte voor terrassen Burgwal noord werd door de meerderheid van de raad verworpen. De motie vroeg het college om de plaatsing van fietsenrekken op de Burgwal op te schorten, zodat de horecaondernemers er al dan niet tijdelijk hun terras kwijt zouden kunnen. Maar dat stuit volgens burgemeester Marja van Bijsterveldt op te veel bezwaren. Ze beloofde Hart voor Delft en de rest van de raad wel in gesprek te gaan met de horecaondernemers. De uitkomst van dat gesprek wordt gedeeld met de raad.

Hamerstukken

De raad stemde via een klap met de voorzittershamer onder meer in met de voorstellen Wijziging APV voor de tijdelijke uitbreiding van de terrassen 2021 in verband met de corona-crisis, bestemmingsplan ‘Martinus Nijhofflaan fase 2’ en Verklaring van geen bedenkingen Rotterdamseweg 474.

Uitvoerig debat Herstelplan in commissie Algemeen

24 maart 2021 – In een extra vergadering van de commissie Algemeen hebben de fracties op dinsdag 23 maart uitgebreid stilgestaan bij de bezuinigingsvoorstellen van het college in het Herstelplan Delft in Balans. De bezuinigingen zijn nodig om de Delftse begroting sluitend te maken.

De gemeente heeft een tekort dat optelt tot € 7,7 miljoen in 2024. Een van de oorzaken is dat de gemeente er extra taken bij heeft gekregen, terwijl het Rijk fors heeft bezuinigd op de budgetten. Omdat de begroting niet sluit, eist de provincie dat de gemeente een financieel herstelplan maakt.

Het college wil in de eerste jaren geld uit de algemene reserve gebruiken om een deel van het tekort in de begroting te dichten. Daarmee wil het college tijd winnen om in overleg met partners in de stad, zoals bijvoorbeeld DOK en Delft voor Elkaar,  de dienstverlening aan te passen aan de lagere budgetten..

Insprekers

DOK, Delft voor Elkaar, VAK, Delfts Peil, Cultuurtafel Delft en Platform Toerisme gebruikten hun inspreekminuten om hun zorgen met de commissie te delen.  Zij gaven aan dat de voorgestelde bezuinigingen grote gevolgen gaan hebben voor hun dienstverlening aan de stad. Volgens Delft voor Elkaar gaat de bezuiniging Delft meer kosten dan wat het oplevert in de begroting. De Cultuurtafel Delft waarschuwde de commissie dat wat nu wordt afgebroken niet meer terugkomt.

Samengevat zou het geven van minder tot soms zelfs geen subsidie directe gevolgen hebben op de aanpak van laaggeletterdheid, voorzieningen voor jongeren en de toeristenbranche.

Zes insprekers, waaronder een paar inwoners, pleitten voor het behoud van de expositieruimte 38CC in de Papenstraat. Ze noemden de ruimte uniek vergeleken met voorzieningen in andere gemeenten.  Het stoppen van de subsidie aan 38CC  betekent volgens directeur Coen de Jong de nekslag voor 38CC.

Afbraakplan

Voorafgaand aan het debat kreeg de commissie een toelichting van wethouder Stephan Brandligt en burgemeester Marja van Bijsterveldt. De wethouder zei zich ervan bewust te zijn dat het herstelplan voor de stad een afbraakplan is.  Hij wees daarbij op de bezuinigingen in de afgelopen acht jaar en dat na het wegsnijden van het vet in Delft het bot wel is bereikt. Hij wees de commissie erop dat de raad het herstelplan moet vaststellen om onder het toezicht van de provincie uit te komen.

Tegelijkertijd is Delft in overleg met de provincie, Binnenlandse Zaken, de Raad Openbaar Bestuur en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten om het Rijk een signaal te geven dat Delft meer rijksgeld nodig heeft om, zoals burgemeester Van Bijsterveldt zei: Delft recht te doen.

Cultuursector

In de commissie werd wisselend op de plannen van het college gereageerd. Aan de ene kant deelden de meeste fracties de kritiek van het college op het Rijk dat de gemeente te weinig geld krijgt. Aan de andere kant hekelden met name de oppositiepartijen de keuze van het college om flink te snijden in de cultuursector. Die wordt volgens het CDA onevenwichtig hard getroffen. Die partij zei de bezuiniging op DOK onacceptabel te vinden. Het CDA kondigde een motie aan om met dekking uit het Prinsenhof DOK te ontzien. Ook zou de gemeente meer moeten bezuinigen op de inhuur van personeel, de toeristenbelasting verhogen, ontwikkelaars mee moeten laten betalen aan de inrichting van de openbare ruimte en incidenteel geld gebruiken om financiële gaten te dichten. Het CDA stelde ook voor dat de gemeente, de door corona ontstane, lege kantoorruimte in het stadskantoor gaat verhuren.  

Pijn

GroenLinks sprak over moeilijke keuzes die veel pijn doen. De partij wees naar het Rijk dat met meer geld over de brug moet komen en zei de keuzes van het college grotendeels te steunen. De fractie zei blij te zijn dat het college niet bezuinigt op de steun voor mensen die het hardst nodig hebben. GroenLinks wil de toekomst van Prinsenhof nog eens goed tegen het licht houden en de komende jaren gebruiken om, zodra het weer kan, de bezuinigingen op DOK en Delft voor Elkaar te heroverwegen. De zin in het herstelplan dat de gemeente met 38CC wil stoppen, moet volgens GroenLinks geschrapt worden.

Spaarstand

Het Rijk doet Delft te kort, zei STIP. Volgens STIP moet bij inhoudelijke keuzes in het herstelplan de vraag worden gesteld wat voor stad Delft wil zijn. Het gaat om moeilijke keuzes, aldus STIP. D66 hield de commissie voor dat alle leuke dingen in Delft al zijn wegbezuinigd en dat de gemeente nu op het punt staat om in de spaarstand te gaan. D66 zei niet blij te zijn met het herstelplan, maar dat het goed is dat het er is.  Voor de bezuinigingen bij DOK zou D66 het liefst kaders vaststellen, om de educatieve functie van DOK te ontzien en om te kijken of er mogelijk iets met de openingstijden gedaan kan worden.

Hinkstapsprong

De VVD vindt het noodzakelijk dat de gemeente een stap terugzet om in de toekomst een hinkstapsprong vooruit te maken. Daarvoor is volgens de VVD een verbetering van het verdienmodel nodig. In de visie van de VVD betekent dat meer woningen bouwen, meer banen creëren, geen geld uitgeven aan beleid dat niet effectief is en Delftenaren niet onnodig in de schulden jagen. De SP zei blij te zijn dat het college ervoor kiest om de reserve Sociaal Domein te gebruiken om de tekorten in dat domein op te vullen. De SP liet ook weten geen voorstander te zijn van de harde bezuinigingen in de culturele sector. Die partij zou liever snijden in de economische uitgaven, zoals de bijdrage aan Yes!Delft en regionale verbanden.

Onvermijdelijk

De voorgestelde bezuinigingen werden door de PvdA als onvermijdelijk omschreven. Die partij hoopt dat het college geen onomkeerbare besluiten neemt.  De PvdA is tevreden dat het armoedebeleid overeind blijft, dat het (v)mbo wordt versterkt en dat de energietransitie prioriteit krijgt. Om de sterkste schouders de zwaarste lasten te laten dragen, sluit de PvdA een verhoging van de OZB niet uit. Onafhankelijk Delft stelde het college onder meer voor om na de verkiezingen in maart 2022 verder te gaan met vier in plaats van vijf wethouders en om een deel van de Eneco-gelden in de vriezer te leggen.

Toeristenbelasting

In de visie van de ChristenUnie is niet Delft, maar de begroting uit balans en is het herstelplan een rekensom om onder het provinciaal toezicht uit te komen. De ChristenUnie vroeg naar de achtergrond van de wijzigingen die het college voorstelt. Bezuinigen op DOK is wat de ChristenUnie betreft niet slim, omdat de gevolgen daarvan later als kostenpost terugkomen in de begroting. De ChristenUnie zei zich wel te kunnen vinden in de bezuinigingen bij Werkse! en Fonds 2040. Ook de verhoging van de toeristenbelasting stemde de ChristenUnie tevreden. Daarnaast stelde de ChristenUnie voor dat de gemeente geld vraagt voor het plaatsen van bouwafvalcontainers op de stoep. Dat kost nu geen ene eurocent, aldus de ChristenUnie.

Coronapatiënt

Hart voor Delft omschreef Delft als een coronapatiënt die was aangestoken door het GroenLinks-virus. Wethouder Brandligt is volgens die fractie de schuldige. Hij wilde met een niet-sluitende begroting een statement naar het rijk maken, maar kreeg daarbij geen bijval van andere gemeenten. Volgens Hart voor Delft zit de gemeente daarom nu met de gebakken peren en is Delft bijna financieel dood. De fractie vroeg de wethouder om schuld te bekennen in een statement naar de stad. Ook kondigde Hart voor Delft moties aan om niet te bezuinigen op DOK en om jongerencentrum De Border open te houden.

Precario

Een schuldbekentenis van wethouder Brandligt kwam er niet. De wethouder zei te gaan kijken naar de suggestie van de ChristenUnie om precario te heffen op bouwafvalcontainers. Wethouder Bas Vollebregt zei weinig te voelen om met DOK kaders af te spreken over de mogelijkheden om te bezuinigen. Hij vroeg de raad ruimte om met DOK alle opties te kunnen uitwerken. De impact van bezuinigingen bij DOK zijn volgens de wethouder nog niet bekend. Dat geldt volgens hem voor het hele herstelplan. Ook de suggestie van het CDA om bij het Prinsenhof geld voor DOK te vinden, wees Vollebregt af. De plannen voor het Prinsenhof bespreekt de raad over een paar maanden bij de Kadernota.

Beleidswijziging

Wethouder Vollebregt erkende dat bij het schrappen van de subsidie voor 38CC was gekeken naar de hoogte van het bedrag en het publieksbereik in de stad en dat daarmee sprake is van een beleidswijziging die door de raad moet worden vastgesteld. De wethouder zei die wijziging terug te willen draaien, maar hij wees op de rol van de raad. GroenLinks kondigde aan dat via een amendement te gaan regelen. Vollebregt ontkende de suggestie van de SP dat er op economisch vlak weinig wordt bezuinigd. Hij wees op het al beperkte budget waar al 10% van weg is in een tijd dat de economie piept en kraakt.

Leerpunten

Wethouder Martina Huijsmans kondigde aan dat de raad binnenkort een voorstel krijgt om marktpartijen mee te laten betalen aan de inrichting van de openbare ruimte. Over de uitbreiding van betaald parkeren naar de Indische Buurt zei de wethouder dat ze de nodige leerpunten heeft meegenomen uit de Wippolder. In de Indische Buurt zal nogmaals naar de parkeerdruk worden gekeken. Wethouder Karin Schrederhof verwacht dat het inleveren van twee ton op het armoedebeleid weinig impact heeft, omdat de gemeente dat bedrag jaarlijks overhoudt op dat beleid. De net geïnstalleerde wethouder Lennart Harpe zei de suggestie om te bezuinigen op het versterken van het (v)mbo niet over te nemen, omdat de gemeentelijke bijdrage aan de samenwerking met diverse onderwijsinstellingen bestaat uit het leveren van extra ambtelijke ondersteuning.

Tweede Kamer

Burgemeester Van Bijsterveldt herhaalde na het debat dat de gemeente Delft druk bezig is om via diverse overheidsorganisaties een beroep te doen op het Rijk. Daarom vroeg ze de landelijke partijen in de raad nogmaals om partijgenoten in de Tweede Kamer aan te spreken op de financiële problemen van de gemeente. De gemeenten zijn volgens de burgemeester in Den Haag iets abstracts, maar in de gemeente gaat het om hele concrete dingen zoals bibliotheken en mensen.

De raad praat in een extra vergadering op dinsdag 30 maart verder over het herstelplan. Diverse fracties dienen dan bij die bespreking moties en amendementen in.