6 februari 2026 – In haar laatste vergadering van deze raadsperiode behandelde de commissie Economie, Financiën en Bestuur op donderdag 5 februari een brede agenda: van de afwikkeling van het NTA-onderzoek en de boete van de Autoriteit Persoonsgegevens tot de decembercirculaire, regionale samenwerkingen, sociale veiligheid, de toekomst van de Nieuwe Kerk en de voortgang van het economisch beleid.
Op verzoek van de Hart voor Delft-afsplitsing Grobben/Koelewijn kwam burgemeester Alexander Pechtold naar de commissie om een toelichting te geven op de vaststellingsovereenkomst met Stichting Al-Ansaar en de boete van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Aanleiding is het radicaliseringsonderzoek uit 2017, waarbij – zo is later vastgesteld door rechter en toezichthouder – grondrechten van inwoners zijn geschonden.
Excuses
De burgemeester schetste de voorgeschiedenis en lichtte toe waarom Delft €15.000 betaalt aan de stichting als compensatie voor gemaakte kosten. Dit bedrag wordt incidenteel gedekt binnen het programma Schone en Veilige Stad. Ook maakt Delft geen bezwaar tegen de AP-boete van €25.000, omdat verdere procedures naar verwachting geen ander resultaat zouden opleveren en omdat alle betrokken partijen vooral vooruit willen kijken. De burgemeester bood namens de gemeente excuses aan voor het geleden vertrouwen en benadrukte dat Delft in de toekomst niet meer aan dit soort onderzoeken zal meewerken. Een belangrijke les is volgens hem dat lokale democratie altijd zelf moet toetsen, ook als landelijke organisaties indringend adviseren en financiering aanbieden.
D66, PvdA, GroenLinks en Volt spraken waardering uit voor de gekozen lijn en het herstel van de relatie met de Marokkaanse moskee. Onafhankelijk Delft wees erop dat eerder al is gewaarschuwd voor de juridische risico’s en vindt het onacceptabel dat inwoners nu indirect betalen voor bestuurlijke keuzes uit het verleden. Hart voor Delft gaf aan hoe complex de situatie destijds was, gezien de zorgen over radicalisering, en vroeg aandacht voor de context van die tijd. De ChristenUnie prees de burgemeester dat hij een brug heeft gebouwd en adviseerde hem dat in de toekomst te blijven doen.
Ambtelijk horen
Het college wil meer bezwaarschriften ambtelijk afhandelen om procedures sneller en informeler te maken. Fracties uitten zorgen over onafhankelijkheid, menselijke maat en het risico dat inwoners minder vertrouwen hebben in interne afhandeling. Wethouder Karin Schrederhof benadrukte dat bewoners altijd kunnen kiezen voor de onafhankelijke commissie en dat ambtelijk horen vaak juist sneller duidelijkheid biedt. De wensen en bedenkingen van de commissie worden gebundeld in een brief aan het college; daarna volgt een definitief besluit.
Nieuwe Kerk
Het debat over de herinrichting van de Nieuwe Kerk kreeg in de commissie een uitgesproken politiek-bestuurlijke lading. De ChristenUnie, CDA, Volt, Hart voor Delft en D66 hadden om bespreking van het subsidieverzoek van de Nieuwe Kerk gevraagd, nadat dit door het college vorig jaar was afgewezen.
In haar inspreekminuten lichtte de directeur van de Nieuwe en Oude Kerk toe dat de Nieuwe Kerk met circa 250.000 bezoekers per jaar weliswaar een belangrijke culturele en toeristische trekker is, maar tegelijkertijd kampt met een gebrek aan basisvoorzieningen zoals stromend water, voldoende toiletten en verwarmde ruimtes. Juist die voorzieningen zijn volgens haar noodzakelijk om de exploitatie toekomstbestendig te maken en verhuur voor maatschappelijke en culturele activiteiten mogelijk te houden. De totale verbouwing vraagt een investering van ongeveer 4,5 miljoen euro, waarvoor inmiddels bijdragen zijn toegezegd door onder meer het Rijk, de provincie en het Koninklijk Huis. De oproep aan Delft was niet zozeer om een financieel gat te dichten, maar om als stad medeverantwoordelijkheid te nemen voor dit iconische gebouw, als signaal van betrokkenheid op de lange termijn.
Symbool
In de commissie klonk brede waardering voor de betekenis van de Nieuwe Kerk als ontmoetingsplek, erfgoedlocatie en symbool van Delft. Meerdere fracties gaven aan geraakt te zijn door het verhaal en onderstreepten dat het hier niet om zomaar een gebouw gaat. Tegelijkertijd maakten onder meer D66, PvdA en GroenLinks duidelijk dat zij worstelen met de vraag hoe deze unieke positie zich verhoudt tot andere religieuze gebouwen en maatschappelijke voorzieningen in de stad die eveneens onder druk staan.
Verschillende fracties legden het spanningsveld bloot tussen emotie en betaalbaarheid. Enerzijds leeft de wens bij onder meer CDA, ChristenUnie en Hart voor Delft om juist dit rijksmonument te ondersteunen vanwege zijn uitstraling, publieksfunctie en economische spin-off voor de binnenstad. Anderzijds werd gewezen op precedentwerking: als de gemeente hier rechtstreeks geld in stopt, wat betekent dat dan voor andere kerken of monumenten die met vergelijkbare opgaven kampen? Daarbij kwam ook het bredere kader ter sprake van eerdere visies die de raad heeft vastgesteld – zoals die op religieus erfgoed, cultuur en maatschappelijke voorzieningen – waarin ontmoeting en toegankelijkheid centraal staan, maar waarin vaak beperkte financiële ruimte is uitgewerkt.
Warm hart
Wethouder Frank van Vliet lichtte toe dat het college de Nieuwe Kerk een warm hart toedraagt en de waarde van het monumentale gebouw volledig erkent. Tegelijk stelde hij dat er binnen het huidige subsidiekader en gezien de schaarse middelen geen directe grond is om het gevraagde bedrag toe te kennen. Juist om willekeur te voorkomen en recht te doen aan andere gebouwen in vergelijkbare situaties, wil het college terughoudend zijn met structurele bijdragen. De wethouder bood wel aan mee te denken via alternatieven, zoals een lening, een garantstelling of ondersteuning bij fondsenwerving, waarbij werd verwezen naar eerdere ervaringen, bijvoorbeeld rond Museum Prinsenhof. Daarbij benadrukte Van Vliet dat, als de raad bij meerderheid de wens uitspreekt om financiële mogelijkheden verder te laten onderzoeken, dit via een raadsopdracht kan worden opgepakt en vervolgens bij de kadernota kan worden teruggelegd. Verschillende fracties kondigden aan een dergelijke motie voor de komende raadsvergadering op 5 maart te gaan indienen.
Decembercirculaire
Bij het raadsvoorstel Begrotingswijziging Decembercirculaire 2025 stonden vooral de jaren na 2025 centraal. Hoewel er in 2025 sprake is van een incidentele meevaller, laten de ramingen voor 2026 en 2027 juist tekorten zien.
De VVD zou graag zien dat het college bij de komende kadernota met scenario’s komt voor het opvangen van deze structurele tekorten. De ChristenUnie vroeg of extra middelen niet op de grote hoop belanden, maar daadwerkelijk worden ingezet voor lokale energiehulpen en vrouwenopvang. Onafhankelijk Delft vond het voorstel technisch logisch, maar politiek niet vrijblijvend: volgens de fractie leunt het college te zwaar op toekomstige correcties en meevallers en is onduidelijk waar de raad nog echt kan sturen.
Wethouder Huijsmans benadrukte dat het gaat om aangekondigde correcties en dat geoormerkte middelen ook daadwerkelijk aan de betreffende doelen worden besteed. Scenario’s achtte zij niet noodzakelijk, omdat de raad via de kadernota zelf keuzes kan maken. Zij erkende tegelijk de onvoorspelbaarheid van rijksmiddelen en zegde toe zoveel mogelijk vooruit te kijken. De ChristenUnie vroeg in tweede termijn aandacht voor de uitvoerbaarheid, gezien de late vaststelling van de kadernota. Het voorstel is als hamerstuk doorgestuurd naar de raadsvergadering van 5 maart.
Archiefbeheer
De commissie boog zich over de actualisering van de centrumregeling voor archiefbeheer, waarbij Delft centrumgemeente is. Het college stelt in het voorstel Zienswijze centrumregeling archiefbeheer voor geen zienswijze in te dienen.
Onafhankelijk Delft, Volt, Grobben/Koelewijn en STIP steunden de lichte samenwerkingsvorm, maar legden nadruk op governance: veel inhoudelijke en financiële afspraken worden uitgewerkt in jaarlijkse dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s), buiten direct zicht van de raad. Fracties vroegen daarom om actieve en tijdige informatie over DVO’s, kostenontwikkeling, privacy (AVG) en kwaliteitsborging. Ook werd gewezen op het spanningsveld dat Delft tegelijk uitvoerder en toezichthouder is.
Wethouder Huijsmans gaf aan dat DVO’s nodig zijn om dienstverlening concreet te maken en dat privacyregelgeving nog in ontwikkeling is. Zij zegde toe te verkennen hoe de raad beter kan worden geïnformeerd, bijvoorbeeld via begroting of jaarstukken. Volt overweegt een amendement, maar onduidelijk bleef of zo’n wijzigingsvoorstel bij dit voorstel of later ingediend gaat worden. Zonder amendement wordt het voorstel op 5 maart als hamerstuk vastgesteld.
Archeologische monumentenzorg
In het verlengde hiervan kwam ook het voorstel Concept centrumregeling archeologische monumentenzorg aan bod. Hart voor Delft vroeg of Delft voldoende capaciteit heeft voor haar groeiende centrumrol, mede gezien eerdere signalen over beperkte ambtelijke capaciteit. De VVD riep de wethouder op scherp te blijven op de kosten. Wethouder Van Vliet stelde dat bundeling van specialisten juist de kwaliteit en aantrekkelijkheid van Delft als werkgever vergroot en dat kosten jaarlijks worden doorbelast en vastgesteld. Het voorstel wordt in de komende raadsvergadering als hamerstuk vastgesteld.
Voortgang economie 2025
Vier fracties (VVD, ChristenUnie, GroenLinks en STIP) agendeerden de Voortgangsrapportage Economie 2025. Aan bod kwamen onder meer het Innovatiedistrict Delft, betaalbare bedrijfsruimte en netcongestie. GroenLinks stelde voor de EZH-energiecentrale te verkennen als mogelijke hub; STIP vroeg hoe Delft haar kraamkamerpositie voor innovatie kan behouden; de VVD drong aan op meetbare indicatoren, bescherming van economische ruimte en minder regeldruk in de retailvisie; de ChristenUnie vroeg aandacht voor de impact van netcongestie op klimaatdoelen; Hart voor Delft miste focus op de lokale economie.
Wethouder Maaike Zwart erkende de knelpunten, wees op lopende regionale verkenningen en benadrukte dat eigendomsvraagstukken en netcapaciteit bepalend zijn voor vervolgstappen. Ook werd gesproken over mogelijke nieuwe samenwerkingsvormen en de wens van sommige fracties om in de volgende periode een raadswerkgroep economie of Innovatiedistrict te starten. GroenLinks kondigde aan te gaan nadenken over een motie. Dat betekent dat dit voortgangsrapport als bespreekonderwerp terugkomt in de raadsvergadering op donderdag 5 maart.
Insprekers
Aan het begin van de vergadering maakten twee insprekers gebruik van de mogelijkheid om hun zegje te doen over onderwerpen die niet op de agenda van deze vergadering stonden.
De eigenaar van de Jumbo aan de Vrijheidslaan sprak in over de uitbreiding van zijn supermarkt en de herontwikkeling van winkelcentrum Buitenhof. Met 780 m² is de winkel volgens hem structureel te klein om toekomstbestendig te zijn. Sinds 2016 lopen gesprekken met de gemeente, maar plannen zijn meerdere keren gestrand. Begin 2025 stokte het proces opnieuw vanwege beperkte ambtelijke capaciteit, zonder helderheid over prioritering. De inspreker wees op de economische en maatschappelijke betekenis van het winkelcentrum voor de wijk, inclusief circa 140 arbeidsplaatsen. Een peiling laat volgens hem zien dat 78 procent van de respondenten de verbouwing noodzakelijk vindt. Hij vroeg de commissie om het college te verzoeken de herontwikkeling van het winkelcentrum te prioriteren. Diverse fracties reageerden kritisch op de lange doorlooptijd en het gebrek aan transparantie. De voorzitter gaf aan dat het inspreekstuk als ingekomen stuk kan worden geagendeerd voor een volgende vergadering, zodat de verantwoordelijke wethouder inhoudelijk kan reageren en de commissie er inhoudelijk over kan debatteren.
Als tweede inspreker sprak Dolle Mina Delft over de recente aanranding in de Voorstraat. Zij noemde het expliciet geweld en riep op tot een omslag van reactief naar structureel preventief beleid: met zichtbare maatregelen in de openbare ruimte, investering in handhaving, laagdrempelige meldpunten en gerichte programma’s tegen grensoverschrijdend gedrag. Commissieleden spraken hun afschuw uit over de aanranding en benadrukten het belang van sociale veiligheid. Omdat het onderwerp niet geagendeerd was, konden collegeleden nog niet inhoudelijk reageren. Wel werden vragen gesteld over verlichting, meldpunten en bestaande initiatieven. Deze komen mogelijk terug op een later moment.
Mensenrechtentoets
PvdA en D66, gesteund door GroenLinks, vroegen in het Delfts vragenrondje aandacht voor het toepassen van een mensenrechtentoets bij aanbestedingen op MRDH-niveau. Delft past zo’n toets al beperkt toe, maar regionaal gaat het om grotere bedragen.
Wethouder Huijsmans aan dat Europese regelgeving ruimte biedt tot 2029 en dat aanvullende eisen mogelijk zijn binnen aanbestedingskaders, mits gemeenten gezamenlijk optrekken. De wethouder adviseerde de raad om contact te zoeken met andere MRDH-gemeenten. De PvdA kondigde aan met een motie te komen in de raadsvergadering.
Afscheid
De commissievoorzitter werd tegen het eind van de vergadering verrast met afscheidscadeaus en dankwoorden, gekenmerkt door LEF en LOVE voor haar voorzitterschap. De commissie had ook een symbolische motie voor de nieuwe raadsperiode, gericht op warmte, constructiviteit en zelfreflectie. De voorzitter bedankte de commissie voor de inzet, aanwezigheid en leuke debatten.