Zorgen over hogere kosten in sociaal domein

13 mei 2020 – In de oordeelsvormende vergadering van de commissie Sociaal Domein en Wonen hebben diverse fracties op dinsdag 12 mei bij de bespreking van de tussenevaluatie van het Actieplan sociaal domein hun zorgen met het college gedeeld over de kostenstijging binnen het sociaal domein.

Dat actieplan startte in 2017 en beoogde volgens het college om maatregelen te nemen die gericht zijn op transformatie van het sociaal domein én kostenbeheersing op de korte en lange termijn. Van de 25 voorgestelde maatregelen zijn er op dit moment elf gerealiseerd.  Daarnaast meldt het college in de tussenevaluatie dat de kostenbesparing 6,35 miljoen euro oftewel 10% van het totale budget in 2022 nog een hele kluif gaat worden. Het college vraagt zich ook af de kostenbesparingen voor dit jaar die eind 2018 werden bedacht daadwerkelijk gerealiseerd kunnen worden.

Die onzekerheid riep in het debat de nodige zorgen en vooral veel vragen op bij de fracties. GroenLinks las in de tussenevaluatie ook dat Delft goed bezig is en gemiddeld minder geld kwijt is per kind. Daarnaast zijn volgens GroenLinks winstpunten te behalen door onder meer de samenwerking tussen zorgpartners te verbeteren en tijdig langdurige zorg aan te vragen jongeren die achttien worden om daarmee verlengde jeugdhulp te voorkomen. De fractie liet ook weten bezorgd te zijn over de hogere kosten waar de gemeente geen invloed op heeft. GroenLinks hoopt onder meer dat lobbyen bij het rijk leidt tot een compensatie van de meerkosten. Een verkenning van de versobering van de zorg zou volgens GroenLinks duidelijk kunnen maken wat de consequentie van bezuinigen is. Een daadwerkelijke versobering ziet GroenLinks liever niet. Dat standpunt werd gedeeld door onder meer de fracties van ChristenUnie, PvdA, D66 en SP.

Stadsbelangen Delft stelde vast dat het in de evaluatie vooral gaat over zoveel mogelijk doen met minder geld. Die fractie vroeg wethouder Stephan Brandligt om bij de Kadernota inzichtelijk te maken aan welke maatregelen het college denkt om de kosten beheersbaar te houden. De wethouder wees er op die maatregelen nog niet in de kadernota verwerkt worden, maar later dit jaar wel zijn terug te zien in de programmabegroting.

De ChristenUnie constateerde tevreden dat de doelen in de transformatie van het sociaal domein worden gehaald, maar dat van een echte verandering nog geen sprake is. De PvdA zei blij te zijn dat het college nog niet heeft gekozen voor besparingen op de zorg. Daar is de PvdA geen voorstander van. De fractie van het CDA zei altijd gepleit te hebben voor de beweging van zware zorg naar lichte zorg, maar ziet nu dat de lichte zorg net zo duur wordt als gespecialiseerde zware zorg. Het CDA drong er bij het college op aan om daar aandacht voor te hebben. D66 en SP gaven ook te kennen dat ze liever niet willen bezuinigen op de zorg. Volgens D66 moet worden voorkomen dat besparingen ten koste gaan van de kwaliteit van de zorg. De SP is juist bang dat dit ten koste gaat van de meest kwetsbare inwoners van Delft.

STIP liet weten geschrokken te zijn dat de beoogde besparingen wellicht niet gehaald zullen worden en Onafhankelijk Delft zei dat de realiteit anders blijkt dan de beoogde doelstellingen. STIP steunde het voornemen van het college om meer in te zetten op innovatieve maatregelen. De VVD vroeg net als STIP om meer inzicht in de kosten binnen het sociaal domein en wat de tekorten per voorziening zijn.

Dat financiële deel komt volgens wethouder Brandligt wel in de kadernota terug, maar de uitwerking daarvan volgt bij de begroting. Daarnaast lichtte de wethouder toe dat het lobbyen via de VNG bij het rijk doorgaat. Brandligt verwacht wel compensatie, maar zei nog geen idee te hebben hoe hoog die zal zijn. Daarnaast verwacht hij dat het rijk bijspringt bij de gevolgen van de coronacrisis voor het sociaal domein. Het probleem is volgens de wethouder dat de gemeente verplicht is om wettelijke zorgtaken uit te voeren en dat er sprake is van open einde-regelingen. Delft heeft een reserve sociaal domein om eventuele gaten te dichten, maar de wethouder wees erop dat die reserve wel eindig is. De wethouder Hatte van der Woude en Karin Schrederhof gaven een uitgebreide doorkijk naar de ontwikkelingen binnen de jeugdzorg en Wmo. Wethouder Van der Woude beloofde het CDA dat ook de personeelskosten in het sociaal domein tegen het licht zullen worden gehouden.

De VVD liet aan het eind van het debat weten benieuwd te zijn naar de heroverweging van het college over de kosten en de ruimte om te bezuinigen op wettelijke zorgtaken. De VVD gaat dit onderwerp verder in de fractie bespreken. Als dat overleg leidt tot een motie komt dit onderwerp terug in de raadsvergadering op donderdag 28 mei.

Thuis

Bij de bespreking van het Onderzoek Langer en Weer Thuis Delft van onderzoeksbureau Companen waren voornamelijk positieve reacties te horen. Het onderzoek biedt inzicht voor de jaren 2025, 2030 en 2040 inzicht in de vraag naar en het aanbod van passende woningen en benodigde woonvormen voor mensen met een toekomstige zorg- of hulpvraag in Delft. De gemeente gaat deze inzichten samen met de Delftse woningcorporaties, aanbieders van zorg en welzijn en het Zorgkantoor DSW vertalen naar concrete afspraken en projecten voor Delft als geheel, maar ook per wijk en soms ook per wooncomplex.

De ChristenUnie oogstte veel lof en waardering in de commissie voor de eigen nota Passende woonvormen voor ouderen. Die partij beschrijft in de nota al tal van concrete maatregelen om in Delft te komen tot nieuwe woonvormen voor ouderen. Wethouder Schrederhof hoorde in de commissie veel steun van diverse fracties om samen met de ChristenUnie deze nota verder uit te werken. De wethouder zei de nota te zien als een ondersteuning voor het uitvoeringsprogramma van het convenant Langer en Weer Thuis Delft.

Volgens de meeste fracties is het tijd voor actie. Dat betekent volgens GroenLinks dat er snel gebouwd moet gaan worden en dat er in bouwplannen woonruimte gereserveerd wordt voor ouderen en kwetsbare doelgroepen. STIP ziet graag meer doorstroming en zorginnovaties en pleitte ook voor collectieve woonvormen waar jongeren en ouderen wonen. De CDA stelde de wethouder voor om Huize Monica te gebruiken voor experimentele woonvormen voor ouderen. De gevraagde toezegging daarover bleef uit. De wethouder liet weten wel te kijken naar de diverse woonvormen voor ouderen, maar voor het realiseren daarvan afhankelijk te zijn van ontwikkelaars. Het CDA stelde tevreden vast dat dat een gezamenlijke zoektocht wordt.

Adviesraad

De Adviesraad Sociaal Domein (ASD) kan rekenen op veel waardering van de Delftse politiek. Bij de bespreking van de Evaluatie Adviesraad Sociaal Domein benadrukten nagenoeg alle fracties het belang van de ASD. In de evaluatie wordt aan de hand van tal van aanbevelingen ingegaan op de rol van de adviesraad en het verbeteren van de samenwerking met de gemeente.

Het debat spitste zich vooral toe op de vraag welke positie de ASD heeft ten opzichte van de gemeenteraad en wanneer adviezen naar de gemeenteraad zouden moeten worden gestuurd. De fracties spraken de wens uit dat dat tijdig gebeurt, want dat is nu niet altijd het geval. Wethouder Schrederhof zei dat dat ook verbeterd zal worden, maar dat de ASD in eerste instantie is aangesteld als adviesraad van het college. Zij stelde voor dat de gemeenteraad meer inzicht krijgt in de verbeterde samenwerking tussen college en ASD. De gemeenteraad zou volgens haar niet zelf om advies moeten vragen. De wethouder zei geen belemmeringen te zien om alle adviezen aan het college, al dan niet voorzien van een collegereactie, door te sturen naar de raad. Maar het heeft niet haar voorkeur alle adviezen direct door te sturen naar de gemeenteraad.

De ChristenUnie liet weten dit punt verder te willen onderzoeken en ook de fractie van het CDA kondigde aan dit intern verder te willen bespreken. Als dat tot moties leidt, worden die in de raadsvergadering op donderdag 28 mei behandeld.

Pagina opties