Commissie kritisch over handhavingsbeleid Participatiewet

3 oktober 2018 - Het jaarverslag over het gemeentelijk handhavingsbeleid binnen de Participatiewet heeft in de overlegvergadering van de commissie Sociaal Domein en Wonen op dinsdag 2 oktober geleid tot een uitvoerig debat. Diverse fracties plaatsten vraagtekens bij de manier, waarop de gemeente Delft omgaat met haar uitkeringsgerechtigden.

In het jaarverslag wordt teruggeblikt op de handhavingsactiviteiten in 2017. Uit de cijfers blijkt onder meer dat het aantal waarschuwingen, maatregelen en boetes iets is gedaald ten opzichte van 2016.

Bijstandsfraude

De CDA-fractie sprak haar verbazing uit over dat in het jaarverslag niks staat over een zaak van vermeende bijstandsfraude die in juni van dit jaar de landelijke pers haalde. Een bijstandsmoeder werd hiervan door de rechter vrijgesproken, nadat ze gedurende 60 dagen, 97 keer was bespied door vier rechercheurs van de sociale dienst. De rechter vond dat een ‘ernstige inbreuk’ op het respect voor het privéleven. Wethouder Stephan Brandligt liet weten dat die casus voor 2017 speelde en daarom niet in het jaarverslag stond. Het beleid was daarna ook aangepast.

Het CDA wees ook op andere zaken, waarbij de intentie van de gemeente om uitkeringsgerechtigden op een klantvriendelijke manier te helpen ver te zoeken was. Ook andere fracties, waaronder D66 en Onafhankelijk Delft kwamen met voorbeelden van mensen die al maanden op een uitkering wachten of die te horen kregen dat ze een beroep moesten doen op de daklozenopvang.

Maatwerk

STIP concludeerde dat handhaving een middel is en geen doel moet zijn en dat er soms wat ruimte zit tussen theorie en praktijk. STIP pleitte onder meer voor meer maatwerk. D66 zei mogelijke verbeteringen te zien in de informatievoorziening aan uitkeringsgerechtigden en de onderzoeksmethoden van de sociale recherche.

Het college kwam naar aanleiding van een motie en een WRR-rapport met suggesties om het huidige handhavingsbeleid te verbeteren. Die verbeteringen zijn nog niet op alle terreinen doorgevoerd, omdat er bijvoorbeeld meer ambtenaren nodig zijn als de raad wil dat met alle Delftse uitkeringsontvangers minstens een keer per jaar een gesprek wordt gevoerd. De ChristenUnie zou willen zien of, sinds de aanpassing van de werkwijze en scholing bij de gemeente, mensen nu beter worden geholpen en er minder (onbedoelde) fraude plaatsvindt. Ook de SP en de PvdA vroegen om meer uitleg van de cijfers.

Analyse

De wethouder beloofde met een analyse van die cijfers te komen. De raad kan daarna bepalen of die analyse voldoet en ook in het volgend jaarverslag moet worden opgenomen. Daarmee leek hij tegemoet te komen aan de wens in de commissie om een genuanceerder beeld te krijgen van de papieren werkelijkheid die volgens de VVD niet helemaal strookt met de praktijk. Voor die papieren werkelijkheid verdient de wethouder complimenten, aldus de VVD. Die fractie stelde voor de klanttevredenheid te meten om zo twijfels over de realiteit weg te nemen. Zo’n vraag over de tevredenheid zou volgens wethouder Brandligt in een stadsenquête kunnen worden opgenomen.

Motie van treurnis

D66 vroeg de wethouder nadrukkelijk om een reactie op de voorbeelden die diverse fracties hadden gegeven. Brandligt zei daar niet op in te kunnen gaan, omdat ze bij hem niet bekend waren. Hij vroeg de partijen dan ook om de meldingen door te geven die zij hadden ontvangen. Van het CDA mag de wethouder het jaarverslag opnieuw gaan maken. Die fractie kondigde voor de raadsvergadering van 29 november een motie van treurnis aan. Onafhankelijk Delft zei die motie te willen medeondertekenen.

Uitzendbureau Werkse!

Kritisch werd er in de commissie ook gereageerd op de brief van het college over de Pilot Sociaal Uitzendbureau Werkse! Dit is volgens het college een nieuw initiatief van Werkse! om mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt een kans op een baan te geven. Als een bijstandsontvanger aan een baan wordt geholpen bespaart de gemeente daarmee gemiddeld 15.000 euro per jaar. Maar aan het plan hangt ook een kostenplaatje voor de gemeente. Dat riep bij diverse fracties de nodige vragen op. Dit jaar is een gemeentelijke bijdrage nodig van 51.400 euro en volgend jaar van 219.600 euro.

D66, STIP en VVD spraken hun verbazing uit dat de raad daar weinig meer over kan zeggen, omdat de pilot inmiddels is gestart en daarmee een voldongen feit is. De drie fracties vroegen onder meer aandacht voor de financiële risico’s die de gemeente loopt. Over pogingen om langdurig werklozen die een tegenprestatie moeten leveren aan een baan te helpen, waren de meningen mild. De PvdA zei het initiatief toe te juichen, maar die fractie wees op de financiële risico’s voor de gemeente. Ook Stadsbelangen Delft en GroenLinks waren naast de nodige kanttekeningen ook positief.

Evaluatie

De ChristenUnie oordeelde dat de pilot die tot 2020 duurt beter vroeg, in het voorjaar van 2019, dan laat geëvalueerd moet worden. De VVD vroeg de wethouder waarom er geen marktconsultatie was gedaan om de interesse voor het initiatief te peilen bij commerciële uitzendbureaus.

Wethouder Brandligt legde uit dat er uit de markt geen interesse was om op dit moment een sociaal uitzendbureau op te zetten. Na aandringen van verschillende fracties die ook om een snelle evaluatie vroegen, zei de wethouder dat die in het eerste kwartaal van 2019 wordt uitgevoerd. Zo nodig kan de pilot dan nog worden aangepast. De wethouder beloofde ook dat de raad op tijd wordt geïnformeerd.

Het CDA liet aan het eind van het debat weten het onderwerp verder in de fractie te bespreken. STIP, Stadsbelangen Delft en Onafhankelijk Delft kondigden moties aan die ze in de raadsvergadering op donderdag 29 november kunnen indienen.

Pagina opties