... Actueel Debat Eneco-aandelen wordt vervolgd

Debat Eneco-aandelen wordt vervolgd

6 oktober 2017 – In de overlegvergadering van de commissie Economie, Financiën en Bestuur heeft zich op donderdag 5 oktober een ruime meerderheid van de raadsfracties afgetekend die voor behoud is van de Delftse aandelen van Eneco. Het college stelt de raad voor via een principebesluit in te stemmen met verkoop van de aandelen. Ruim na middernacht besloot de commissie dat het debat op dinsdag 24 oktober in een extra raadsvergadering wordt voortgezet.

Eneco is sinds 31 januari van dit jaar wettelijk gesplitst in de regionale netwerkbeheerder Stedin en het energieproductie- en leveringsbedrijf Eneco. Stedin blijft in handen van de overheid, maar Eneco is nu een commercieel bedrijf, waarvan de aandeelhouderscommissie heeft gezegd dat het tijd is voor de 53 gemeentelijke aandeelhouders om de voor- en nadelen van hun aandeelhouderschap te bekijken. De aandeelhouderscommissie verwacht op 31 oktober een uitspraak van de gemeenten.

De diverse voor- en nadelen passeerden donderdagavond allemaal de revue. Bij de afwegingen die  naar voren werden gebracht, bleek hoe verschillende fracties worstelen met de vraag of de Delftse aandelen wel of niet verkocht moeten worden.

Duurzaamheidsopgave

Het college staat op het standpunt dat het aandeelhouderschap van Delft geen gemeentelijk instrument is voor de duurzaamheidsopgave, omdat de zeggenschap in Eneco zeer beperkt is. Voorts ziet het college mogelijkheden om bij verkoop met de raad in gesprek te gaan over het inzetten van de opbrengst op lokaal niveau van Agenda Delft 2040 en de lokale duurzaamheidsopgave. Het college stelt bovendien dat een verkoopproces pas start als een meerderheid van de aandeelhouders wil afbouwen. Als er een concreet bod ligt, kan iedere aandeelhouder definitief een besluit nemen om al dan niet de aandelen te verkopen.

De ChristenUnie denkt aan een gefaseerde verkoop. Tegelijkertijd maakt de fractie zich zorgen over het verjubelen van de opbrengst. De inkomsten moet volgens de fractie ook worden gereserveerd voor de energietransitie waar Delft voor staat. Dat vindt de ChristenUnie een publiek belang dat geborgd moet worden. De fractie pleitte voor hardere voorwaarden aan een potentiële nieuwe aandeelhouder om de duurzame koers van Eneco te blijven volgen. De VVD gaf aan te neigen naar verkoop, maar de fractie wil daarbij de publieke en financiële belangen eerst goed afwegen. De fractie zou verder de opbrengst bij eventuele verkoop liever inzetten voor verlaging van de stadsschuld dan voor nieuwe uitgaven.

Uitverkoop

Verkoop van de aandelen is volgens de SP een slecht idee. Delft zou daarmee volgens de SP de duurzaamheidsopgave en energiedoelstellingen in de uitverkoop zetten. Daarnaast vreest de fractie dat Eneco na een paar jaar verder wordt opgesplitst en doorverkocht. Ook het te verwachten  rendement bij verkoop van 61 tot 71 miljoen euro kan volgens de SP geen reden tot verkoop zijn, omdat op de veel langere termijn het jaarlijkse dividend van circa 1,5 miljoen euro meer oplevert. Het CDA deelde dat standpunt en zei tegen verkoop te zijn.

D66 liet weten op dit moment geen financiële noodzaak of financiële voordelen voor verkoop te zien. Een incidentele opbrengst van de aandelenverkoop levert nauwelijks rente op en verlies van het jaarlijkse dividend slaat volgens D66 een gat in de begroting. Verder wees de fractie op het belang van de duurzaamheidsaspecten. D66 zou zich wel kunnen voorstellen dat de aandelen op een later moment van de hand worden gedaan, maar vooralsnog zou D66 de aandelen willen behouden. Stadsbelangen Delft was ook kritisch en verwacht bij een eventuele verkoop keiharde afspraken over hoe de opbrengst door de gemeente besteed gaat worden. Onafhankelijk Delft sloot zich aan bij D66 en zei tegen verkoop te zijn. Volgens Onafhankelijk Delft is Eneco een mooi Nederlands bedrijf en dat moet volgens die fractie zo blijven.

Principebesluit

GroenLinks deelde het standpunt van de SP dat alle zeilen bijgezet moeten worden om de energietransitie te realiseren. Volgens GroenLinks is het maar de vraag of de duurzaamheidskoers van Eneco bij een overname wordt voorgezet. GroenLinks waarschuwde het college om dat risico niet aan te gaan. STIP pleitte voor het principebesluit om de aandelen wel te verkopen. Ook voor STIP staat de duurzaamheidsopgave voorop, maar die fractie vroeg zich ook af of een gemeente aandeelhouder moet zijn van een commercieel bedrijf. Bovendien biedt een principebesluit om te verkopen volgens STIP de mogelijkheid om mee te blijven praten over de voorwaarden die kunnen worden gesteld aan een koper om de duurzaamheidskoers voort te zetten.

Het grote belang van de duurzame strategie, behoud van werkgelegenheid en de slechte ervaringen met eerdere verkopen van andere energiebedrijven zijn voor de PvdA reden om te neigen naar het behoud van de aandelen. Verder speelt voor de PvdA een uitgevoerde raadpleging onder de leden daarbij een rol. Ook Fractie Van Koppen zei tegen de verkoop van Eneco-aandelen te zijn.

De wethouders Aletta Hekker en Stephan Brandligt probeerden de commissie duidelijk te maken dat het aandeelhouderschap de gemeente geen garantie biedt voor het behoud van een duurzame koers of de werkgelegenheid van het energiebedrijf. Volgens Brandligt is het ook voor niet-aandeelhouders mogelijk om zeggenschap te hebben, zoals de gemeente Utrecht die duurzaamheidsafspraken maakte met Eneco zonder aandeelhouder te zijn. Het eventuele verlies van dividend zou volgens wethouder Hekker verrekend kunnen worden met de opbrengst uit de aandelenverkoop. Daarnaast hield ze de commissie voor dat het belangrijk is om mee te kunnen praten over de voorwaarden van een eventuele verkoop. Dat gesprek is alleen voorbehouden aan de gemeenten die van hun aandelen af willen. Na de toelichting van de wethouders besloot de commissie dat de tweede termijn van dit debat over dit voorstel op 24 oktober in de extra raadsvergadering wordt voortgezet.

Evenementenbeleid

Voorafgaand aan het debat over de Eneco-aandelen stond de commissie uitgebreid stil bij het rapport van de Delftse Rekenkamer en het bijbehorende voorstel Openbare Orde en Veiligheid bij Evenementen en de nota Doorontwikkeling Evenementenbeleid van het college. Het college neemt zes van de zeven aanbevelingen over uit het rapport en wacht nog even met het opvolgen van de aanbeveling om de gemeentelijke capaciteit voor toezicht en handhaving bij evenementen beschikbaar na 22:00 uur beschikbaar te stellen. Burgemeester Marja van Bijsterveldt lichtte toe dat het college daarvoor eerst de resultaten van een proef wil afwachten.

In grote lijnen waren de fracties tevreden over zowel het rekenkamerrapport als de nota van het college. Maar er werden bij de nota wel de nodige kanttekeningen geplaatst die ook werden aangegeven door de vertegenwoordigers van Lijm & Cultuur. In hun inspreekminuten hekelden ze de nota die te veel gericht zou zijn op de binnenstad, op overlast, op geluidsnormen, op een te beperkte doelgroep van hoogopgeleide en koopkrachtige Delftenaren.

Die kritiek werd deels gedeeld door diverse fracties. Strengere geluidsnormen voor organisatoren en meer regels mogen volgens de VVD en Stadsbelangen Delft nieuwe, maar ook bestaande, evenementen niet in de weg staan. Daarnaast wezen zij ook op het belang van beperking van de overlast voor bewoners. Volgens Fractie Van Koppen zou die gespreid kunnen worden door ook evenementen in de Harnaschpolder te laten plaatsvinden.

Onafhankelijk Delft liet weten in de nota geen echt nieuwe maatregelen te zien. Wel moet er volgens die fractie een eind komen aan de afgeschermde evenementen op de Markt zoals de Taptoe en de Owee. Het terugbrengen van het toegestane geluidsniveau tot dat van een schoolplein betekent volgens Onafhankelijk Delft, maar ook GroenLinks, dat muziekevenementen moeilijk aan die norm kunnen voldoen. Wat STIP betreft kunnen organisatoren wel wat meer hulp van de gemeente krijgen. Het CDA las in de nota veel over evenementen in de binnenstad. Daar zou een tijdje geen evenement volgens het CDA al een evenement op zich zijn.

De SP was tevreden over het rapport van de rekenkamer en de nota van het college. Een stap vooruit voor evenementen, aldus de SP. Volgens de SP moet het college over het handhaven na 22.00 uur niet vragen of, maar hoe dat moet worden uitgevoerd. Ook de ChristenUnie toonde zich positief over het rekenkamerrapport, maar de nota had volgens die fractie over de hele stad mogen gaan. Dat vond D66 ook. D66 zei voor het spreiden van evenementen te zijn en daardoor ook de lusten en de lasten te spreiden. De PvdA waarschuwde onder meer voor te veel regeldruk en een keuze voor te specifieke doelgroepen. Dat kon volgens de PvdA niet de bedoeling zijn.

Dat was volgens wethouder Ferrie Förster ook niet de bedoeling. Hij beloofde de tekst in de nota aan te laten passen, omdat het evenementenbeleid naar zijn zeggen voor alle Delftenaren en voor de hele stad is bedoeld. Hij kondigde dan ook aan dat in de volgende fase van de uitvoering van het evenementenbeleid locatiefolders worden gemaakt over alle plekken in Delft waar evenementen worden gehouden. De strengere geluidsnormen verdedigde de wethouder door te wijzen naar andere steden die vergelijkbare normen hanteren. Delft zat daar volgens hem altijd onder. Hij nam de suggestie van onder andere STIP, GroenLinks en D66 over om kleinere evenementen extra ondersteuning te bieden. Suggesties van fracties over het opruimen en voorkomen van afval noemde de wethouder waardevol.

STIP was aan het eind van het debat niet overtuigd over de noodzaak van handhaving na 22.00 uur en kondigde daarover een amendement aan. Onafhankelijk Delft overweegt via een motie afgeschermde evenementen op de Markt te weren en de ChristenUnie denkt aan een motie over het informeren van de buurt door de organisatoren van festiviteiten. Dit onderwerp komt terug op de agenda van de gemeenteraad in de vergadering op donderdag 30 november.

Internationaal beleid

In die vergadering komt GroenLinks met een motie die betrekking heeft op het internationaal beleid. GroenLinks hield bij de commissiebespreking van het raadsvoorstel Internationaal Beleid 2018-2020 van het college en het initiatiefvoorstel Verbreek de band met Turkse partnerstad Adapazari van de fractie Onafhankelijk Delft een pleidooi om de stedenbanden die Delft heeft met onder meer Esteli in Nicaragua te behouden en een nieuwe inhoud te geven. De fractie schetste de betekenis voor bijvoorbeeld kinderen om meer te weten over de wereld om hen heen. Volgens GroenLinks zou dat goed kunnen door de global goals van de Verenigde Naties te volgen.

Het college wil echter af van de jumelages en stedenbanden die de gemeente nog heeft. Onafhankelijk Delft reageerde tevreden op het voorstel van het college, want dat betekent dat de gemeente Delft tevens de band met Adapazari beëindigt. De fractie concludeerde dan ook dat het initiatiefvoorstel daarmee kon worden ingetrokken. Andere fracties reageerden overwegend positief op het voornemen van het college om in de toekomst de aandacht meer op Europa te richten, bijvoorbeeld door er subsidies te halen. Verschillende fracties, waaronder ChristenUnie, CDA, SP en Stadsbelangen Delft, merkten op dat het voorgenomen internationaal beleid wel erg economisch gericht is.

Stadsbelangen Delft kwam met het idee om een Solidariteitsfonds op te richten, waarmee Delft steden in nood zou kunnen helpen. Een idee dat STIP wel zag zitten, waarbij die fractie ook aan een maatschappelijke inzet van studenten denkt. De burgemeester lichtte toe dat er voor noodsituaties ook nu al mogelijkheden bestaan. Ze wees erop dat er in overleg met de fractievoorzitters geld voor de noodsituatie in Sint-Maarten ter beschikking komt. De gemeente volgt daarmee een door de VNG opgezette steunactie.

Het in stand houden van de stedenbanden ziet burgemeester Van Bijsterveldt niet zitten, omdat die gemeentelijke banden niet meer bestaan. Ze voegde daaraan toe dat de solidariteit in de stad veel verder gaat en dat ze vanuit die invalshoek bereid is verder te kijken naar een actualiseringsslag voor de inzet van noodhulp. De burgemeester verzekerde GroenLinks dat samen met de Delftse organisaties die de maatschappelijke stedenbanden onderhouden nog verder wordt gekeken hoe de gemeente de gemeentelijke band goed kan beëindigen. Ze beloofde de commissie een overzicht van de subsidies die Delft de afgelopen twee jaar van Europa heeft ontvangen. De motie die GroenLinks aankondigde wordt bij de bespreking van het voorstel ingediend tijdens de raadsvergadering op donderdag 30 november.